Είσοδος Επικοινωνία Περιεχόμενα Links Χαιρετισμός

Η ΚΩΜΟΠΟΛΙΣ ΠΡΙΓΚΗΠΟΥ

Προκειμένου περὶ τῆς κωμοπόλεως τῆς νήσου, ὁ Σκαρλᾶτος Δ. Βυζάντιος (1862) ἐνέφερεν ὅτι περὶ τὸ 350 μ.Χ. ἔρημον τότε οὖσαν. Κατὰ τὸ 1816 λέγει, ὅτι
ἦσαν ἁπλοϊκὰ καὶ ἀκαλλιέργητα καὶ τὰ ἤθη καὶ ἔθιμα τῶν εὐαρίθμων αὐτῶν κατοίκων, μόλις συμποσούμενων τῷ 1816 εἰς 1200. Σήμερον ἡ Πρίγκηπος καὶ ἡ Χάλκη μετροῦσι τοὺς κατοίκους αὐτῶν κατὰ χιλιάδας, πάσης φυλῆς, παντὸς γένους, καὶ πάσης θρησκείας καὶ γλώσσης.

Τὸ ἔτος 1867 εἰς τὰ Βιθυνικὰ διαβάζομεν:
Πρίγκηπος, κατοικεῖται αὕτη ὑπὸ 680 οἰκογενειῶν τῶν πλείστων χριστιανῶν.

ρχάς τοῦ Κ´ αἰῶνος οἱ μόνιμοι κάτοικοι αὐτῆς ἀνήρχοντο εἰς 7.000 (1907) ἢ 1350 οἰκογενείας (1909)

Τὸ χωρίον ἔκειτο (ὅπως καὶ σήμερον) πρὸς τὸ βόρειον μέρος τῆς νήσου, ἐπὶ τῆς ἐνταῦθα πεδινῆς παραλίας.

πῆρχον δύο ναοί:

α´) Τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου, κτισθεὶς περὶ τὸ 1735-1737. Ἀνεκαινίσθη τὸ 1793 καὶ τὸ 1926. Εὑρίσκεται εἰς τὸ κέντρον τοῦ χωρίου, ὅπου ἄλλοτε τὸ παλαιὸν νεκροταφεῖον. Εἶναι ἁπλὴ βασιλική.
β´) Τοῦ Ἁγίου Δημητρίου (μητροπολιτικός), πρὸς τὰ νότια, κτισθεὶς μὲ περισσὴν φιλοκαλίαν καὶ μεγαλοπρέπειαν, εὐρύχωρος, περίστυλος, μέσα εἰς ὡραίους κήπους (1856).

Εἰς τὴν Πρίγκηπον ὑπῆρχε καὶ ἕν παρεκκλήσιον, τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου. Αὐτὸ ἧτο ἕνας μικρὸς ναός, τετράπλευρος σὲ σχῆμα κώνου, μὲ στέγην ξυλίνην, ποὺ εὑρίσκετο εἰς τὴν πλησίον τῆς ἀποβάθρας πλατείαν τῆς νήσου. Παλαιότερον θὰ ἐχρησίμευεν ὡς ναὸς νεκροταφειακός. Ἡ ἀνοικοδόμησίς του ἤρχισε τοὺς πρώτους μῆνας τοῦ 1852 καὶ ἐτελείωσε τὴν 7ην Μαΐου 1856. Ὁ ναὸς αὐτὸς κατηδαφίσθη ἀπὸ τὸν διοικητὴν τῆς νήσου Νετζὰτ Βέη τὸ 1925, μὲ σκοπὸν τὴν διάνοιξιν τοῦ δρόμου. Στὴν θέσιν του διεμορφώθη μικρὸν πάρκον καὶ ὑψώθη μία μικρὰ λιθίνη στήλη μὲ τὴν ἑξῆς ἐπιγραφὴν εἰς τὰ τουρκικά:

Τὸ φρούριο τῆς Πριγκήπου καταλήφθηκε πρὶν ἀπὸ τὴν ἅλωση τῆς Κωνσταντινούπολης ἀπὸ τὸ Ναύαρχο Μπαλτάογλου Σουλεϊμὰν Βέη.
Σύλλογος Ἁλώσεως Κωνσταντινουπόλεως 1953.

λλος ναὸς εἶναι ὁ νεκροταφειακὸς τοῦ Προφήτου Ἠλιοῦ (τῆς Ἀναλήψεως).

Μνημονεύονται τὰ παρεκκλήσια ἢ ἁγιάσματα:

α´) Τῶν Ἁγίων Κωνσταντίνου καὶ Ἑλένης
β´) Τῶν Ἁγίων Θεοδώρων
γ´) Τοῦ Ἁγίου Γεωργίου
δ´) Τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς
ε´) Τῆς Ἁγίας Φωτεινῆς.

Εἰς τοὺς ναοὺς τῆς Πριγκήπου ὑπηρετοῦν ἀρχάς τοῦ Κ´ αἰῶνος τέσσαρες ἱερεῖς μετὰ δύο διακόνων.

Συναντῶνται ὡρισμέναι πληροφορίαι διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν εἰς τὴν Πρίγκηπον.

πρώτη σχολὴ φέρεται κτισθεῖσα τὸ 1850. Τὰ Βιθυνικὰ (1867) σημειώνουν:
διατηρεῖ ἡ ἑλληνικὴ Κοινότης ἑλληνικὴν καὶ δημοτικὴν σχολὴν μετὰ παρθεναγωγείου ὑπάρχει καὶ ἕτερον ἰδιοσυντήρητον Λύκειον ἑλληνογαλλικὸν διευθυνόμενον παρὰ τοῦ Κ. Ἀποστόλου, νέου εὐπαιδεύτου καὶ ἱκανοῦ.

λίγον ἀργότερον ὁ Σταυράκης Ἀριστάρχης (1870) σημειώνει διὰ τὴν Πρίγκηπον, ὅτι ἔχει
Ἑλληνικὸν καὶ Ἀλληλοδιδακτικὸν τῶν ἀρρένων καὶ ἐν ἀρτισυστάτῳ διοργανώσει ἕν Παρθεναγωγεῖον.

ρχάς τοῦ Κ´ αἰῶνος (1907/1909) ἐλειτούργουν δύο σχολαί:

α´) Ἡ ἀστικὴ σχολὴ ἀρρένων ἑπτάτακτος, μὲ πέντε διδασκάλους καὶ 230 μαθητάς.
β´) Ἡ ἀστικὴ σχολὴ θηλέων, πεντάτακτος, μὲ δυὸ διδασκάλισσας, δυὸ νηπιαγωγοὺς καὶ 260 μαθητρίας καὶ νήπια, σύνολον 490 μαθηταί.

Τὸ κτίριον τῆς σχολῆς μεγαλοπρεπὲς καὶ ὡραῖον οἰκοδόμημα εὑρίσκεται εἰς τὸν περίβολον τοῦ ἱεροῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Δημητρίου. Τὸ παλαιὸν ξύλινον ἐκάη καὶ ἐπανεκτίσθη λίθινον τὸ 1912.

Διευθυνταί τῆς σχολῆς:

Π. Πετρίτης, 1906-1913.
Ὸ. Ντεσσόπουλος, 1913-1914.
Ὰ. Κυρούδης,1914-1915.
Σ. Μερσίνογλου, 1915-1920.
Ὶ. Τσακίρης, 1920-1923.
Δ. Δημητριάδης, 1923-1927.
Κ. Νικολαϊδης, 1927-1929.
Α. Γεωργιάδης, 1929-1951.
Ε. Τσάμου, 1958-1962.
Χρῆστος Μαυροφρύδης, 1962-1975.
Μ.   Χάτσου,   μαζὺ   μὲ   τὸ   ὀρφανοτροφεῖον,   ἀναπληρώτρια   σχολῆς Πριγκήπου, 1975-1977.
Τούρκοι ὑποδιευθυνταί, μετὰ τὸ 1977.

Εἰς τὴν Πρίγκηπον ἀναφέρονται διάφοροι σύνδεσμοι ἢ σύλλογοι:

Σύνδεσμος ἐργατῶν, πρῶτος παρομοίας φύσεως.
Σύνδεσμος Ἁγίου Τρύφωνος, κηπουρῶν.
Ὰγαθοεργός ἀδελφότης Κυψέλη.
Σύλλογος γυμναστικὸς εὐελπίδων.
Σύλλογος τὰ Ὀλύμπια (1911) καὶ ποδοσφαίρου.
Ὰναγνωστήριον ἡ Διάπλασις, 1914.
Ἡ φιλόπτωχος ἀδελφότης κυριῶν.
Ὁ μορφωτικὸς σύνδεσμος νέων.

Ἐπιφανεῖς γόνοι Πριγκήπου:

Φώτιος Β´, ὁ Μανιάτης, οἰκουμενικὸς πατριάρχης (1929-1935).
Συμεὼν Ἀμαρύλλιος, μητροπολίτης Πριγκηποννήσων.

Ἰατροί:
Δανασής, Ἀλεξιάδης,  Χριστοφορίδης,   Ἰωάννης  Τσόβολος, Γεώργιος Χατζόπουλος, Σπύρος Σπέγγος, Ἰωσὴφ Γιαλόγλου.

Ὀδοντίατροι:
Θεόδωρος Νικολαΐδης, Ζωὴ Κεφάλα, Κωνσταντῖνος Μουγκρίδης.

Χημικός:
Ζωὴ Ξενάκη.

Δικηγόρος:
Ἀθηνᾶ Χατζοπούλου.

Ἀρχιτέκτονες:
Χαράλαμπος Τογκαλίδης, Νικόλαος Νικολαΐδης.

Ἠλεκτρομηχανικοί:
Ἀριστοκλῆς Σπέγγος, Σταμάτιος Φιοτέδης.

Μουσικός:
Παντελὴς Τζίτρας.

Τὸ ὀρφανοτροφεῖον ἀρρένων, τὸ ὁποῖον ἱδρύθη ἀπὸ τὸν ΚΠόλεως Γερμανὸν Δ´ (1853/1863), μετεφέρθη τὸ 1903 εἰς τὸ ὑπὸ τῆς Ἑλένης Ζαρίφη ἀγορασθέν, πλησίον τῆς μονῆς τοῦ Χριστοῦ, μεγαλοπρεπὲς κτίριον, ὅπου καὶ παρέμεινεν (μαζὺ μὲ τὸ ὀρφανοτροφεῖον θηλέων, 1942 καὶ ἑξῆς) μέχρι τοῦ 1964, ὅτε ἐξεκενώθη ἀπὸ τὴν δημαρχίαν μὲ τὴν αἰτιολογίαν ὅτι ἧτο ἐπικίνδυνον ἐκ πιθανῆς πυρκαϊᾶς. Τὰ ὀρφανὰ ἐφιλοξενήθησαν εἰς τὰς ἱερὰς μονὰς Σωτῆρος Χριστοῦ καὶ Ἁγίου Νικολάου Πριγκήπου, παρηκολούθουν δὲ μαθήματα εἰς τὴν ἀστικὴν τῆς κοινότητος σχολὴν Πριγκήπου.

Καὶ τὰ ἄλλα τέσσαρα νησιά, παρ᾽ ὅλην τὴν μικρὰν ἔκτασιν αὐτῶν, εἶχον μονὰς ἀξιολόγους, αἱ μὲν νῆσοι Πλάτη, Νέανδρος καὶ Τερέβινθος τὰς πρὸς τὸ ὄνομα τοῦ πατριάρχου ΚΠόλεως Ἰγνατίου Α´ (846-858, 867-877) συνδεομένας καὶ ἡ Πίτα τὴν ὑπὸ τοῦ Μανουὴλ Α´ τοῦ Κομνηνοῦ πιθανῶς ἱδρυθεῖσαν μονὴν τοῦ Μεσσίου πρὶν ἀπὸ τὸ 1158.